BÁC HỒ VÀ NHỮNG BÀI HỌC VỀ ĐẠO ĐỨC, LỐI SỐNG
DÀNH CHO HỌC SINH LỚP 2, 3, 4, 5
Nhà xuất bản Giáo dục – năm 2017 – khổ 17x24cm – 32 trang.
Tác giả: TS. Nguyễn Văn Tùng (Chủ biên) – PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa
Ngày 15 tháng 5 năm 2016, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị 05-CT/TW về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Một trong những nội dung chủ yếu cần thực hiện đã được nêu trong Chỉ thị, là biên soạn chương trình, giáo trình về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để giảng dạy ở các cấp học, bậc học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Bộ sách Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống được biên soạn và xuất bản hướng tới mục đích giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh các cấp theo tinh thần của Chỉ thị.
Bộ sách dựa trên ý tưởng giáo dục đạo đức, lối sống chho học sinh thông qua những câu chuyện đặc sắc từ cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hệ thống chủ đề, chủ điểm của bộ sách Bác Hồ và những bài học về đạo đức, lối sống dành cho học sinh từ lớp 2 đến lớp 12 này được xây dựng phù hợp với chương trình giáo dục công dân hiện hành, có tác dụng bổ trợ cho câc nội dung dạy học về đạo đức, lối sống, phát triển năng lực và phẩm chất học sinh thông qua việc tổ chức các hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm với các hình thức đa dạng, như thảo luận, trò chơi, vẽ tranh, diễn kịch… Vì thế, trình tự hoạt động của học sinh qua mỗi bài là đi từ nhận thức về các giá trị đạo đức, lối sống đến thực hành và ứng dụng các giá trị đó. Bộ sách còn tích hợp luyện tâp kĩ năng đọc hiểu, tạo lập văn bản, phát triển năng lực giao tiếp và năng lực thẩm mĩ cho học sinh.
Bộ sách dành cho cấp tiểu học có từ lớp 2 đến lớp 5 được in 4 màu với mỗi một lớp là 9 bài học về nhận thức và thực hành phù hợp với từng lứa tuổi học sinh, bám sát chương trình giảng dạy môn Đạo đức. Bộ sách ra đời xác định mục đích rõ ràng:
- Giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh tới học sinh một cách hiệu quả nhất, đi vào lòng người nhất, tránh giáo điều, hô khẩu hiệu.
- Học sinh không chỉ học được những bài học về đạo đức, lối sống của Bác mà còn phải biết thực hành, vận dụng bài học đó vào cuộc sống.
- Học qua những câu chuyện có thực về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Bác
- Có những tình huống giúp học sinh kết nối từ sách vở đến cuộc sống.
Mô hình cấu trúc bài học được chia thành 3 phần rõ rệt:
Phần tên bài, mục tiêu:
- Tên bài học, đồng thời là tên của câu chuyện (ngữ liệu) về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Phần ngữ liệu được tuyển chọn hết sức kĩ lưỡng từ rất nhiều tài liệu chính thống về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là những câu chuyện chân thực, cảm động, dễ cảm, dễ hiểu, có dung lượng và độ khó phù hợp với đối tượng của học sinh từng lớp.
- Phần Mục tiêu bài học chính là yêu cầu cần đạt đối với học sinh sau khi học bài. Mỗi bài học giải quyết một nội dung cụ thể trong chương trình – nội dung của cả bộ sách. Phần mục tiêu thường có 2 ý tương ứng với Đọc hiểu và thực hành ứng dụng.
Phần đọc hiểu, tích hợp nâng cao năng lực của học sinh:
- Phần Đọc hiểu có sự vận dụng khái niệm của môn Ngữ văn, thực sự ở đây cũng tích hợp giúp học sinh nâng cao năng lực đọc hiểu văn bản. Dù có dạy học nội dung gì đi nữa, đọc hiểu vẫn hết sức quan trọng. Đọc hiểu tốt giúp học sinh nắm bắt các vấn đề chắc chắn, nhanh chóng.
- Những nội dung đọc hiểu dễ thường để vào hoạt động cá nhân.
- Những nội dung đọc hiểu khó hơn thường để các hoạt động nhóm giải quyết. Các em sẽ trao đổi, bàn bạc với nhau để tìm ra những cách hiểu câu chuyện một cách đúng đắn nhất.
Phần thực hành, ứng dụng:
- Thực hành và ứng dụng đôi khi rất gần gũi nhau, rất khó phân biệt, vì thế thực hành, ứng dụng được để chung trong một mục.
- Những nội dung, yêu cầu trong phần thực hành ứng dụng hầu hết đều được đề xuất từ chính nội dung của câu chuyện về Bác Hồ.
- Tuy nhiên, các nội dung, yêu cầu này không còn gắn với các chi tiết, sự kiện cụ thể trong câu chuyện về Bác Hồ mà chỉ dựa vào nội dung bao quát của câu chuyện cũng như nội dung trong mục tiêu của bài học.
- Các hoạt động cá nhân trong phần thực hành, ứng dụng sẽ giải quyết các yêu cầu mà cá nhân học sinh có thể giải quyết được. Hoạt động nhóm trong phần thực hành, ứng dụng sẽ giải quyết các yêu cầu mang tính chất phối hợp, các yêu cầu khó hơn đòi hỏi trí tuệ và sức lực tập thể.
- Phần này đòi hỏi tính kết nối giữa bài học trong sách và thực tiễn cuộc sống rất cao đối với học sinh. Học sinh phải thực hành, ứng dụng được bài học về Bác Hồ vào thực tiễn đời sống thì như thế mới đạt được mục tiêu của bài học.
Không chỉ là những bài học về đạo đức, lối sống chung chung, bộ sách đã gắn những bài học với những câu chuyện sinh động về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ, với cuộc sống, với công việc, sinh hoạt, vui chơi gần gũi, quen thuộc của mỗi em học sinh ở trường, ở nhà hằng ngày. Do đó, các bài học có sức cuốn hút học sinh, khiến các em tự nhiên mà thấm nhuần, tiến bộ.
Đây là bộ sách dành cho học sinh, đồng thời là tài liệu gợi ý về nội dung và phương pháp cho giáo viên để tổ chức các giờ dạy học.
Đối với học sinh tiểu học, do nhận thức và vốn sống còn non nớt, chưa khắc sâu vào tâm trí nên việc giáo viên thường xuyên giới thiệu về Bác Hồ, vị Lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam, hướng dẫn các em thực hành những hoạt động những ứng dụng về tấm gương đạo đức và lối sống của Bác vào cuộc sống hàng ngày là điều rất cần thiết.
Bộ sách đã được Bộ GD&ĐT tổ chức thẩm định, tác giả là TS. Nguyễn Văn Tùng - Phó Tổng Biên tập NXB Giáo Dục Việt Nam: Chủ biên; PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa - Vụ trưởng Vụ chuyên trách 03 – Ban Tuyên giáo Trung Ương và những nhà nghiên cứu, chuyên gia là cán bộ của trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Giáo Dục và Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Thẩm định và phản biện Bộ sách cũng là các đơn vị có uy tín trong ngành giáo dục và cơ quan của Đảng, đó là: Vụ Giáo dục Tiểu học; Vụ Giáo dục Trung học; Vụ Công tác Học sinh – Sinh viên và Các chuyên gia của Ban Tuyên giáo Trung Ương.
Thư viện xin trân trọng giới thiệu tới các thầy cô giáo!